Trang Chủ Tin tức Kiến thức HIV Tăng cường biện pháp giảm thiểu lây nhiễm HIV trong nhóm MSM

Tăng cường biện pháp giảm thiểu lây nhiễm HIV trong nhóm MSM

82
0

Quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM) đang là nhóm nguy cơ lây truyền HIV rất cao và có xu hướng ngày càng gia tăng, làm thế nào để giảm thiểu lây nhiễm HIV/AIDS trong nhóm này cũng chính là những vấn đề mà xã hội quan tâm trong thời gian gần đây

Quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM) đang là nhóm nguy cơ lây truyền HIV rất cao và có xu hướng ngày càng gia tăng, làm thế nào để giảm thiểu lây nhiễm HIV/AIDS trong nhóm này cũng chính là những vấn đề mà xã hội quan tâm trong thời gian gần đây. Phóng viên Trang tin điện tử Tiếng Chuông đã phỏng vấn Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Quân Huấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế – Trưởng Ban Quan lý Dự án Trung ương về vấn đề này.

 Xin Giáo sư cho biết tình hình lây nhiễm HIV trong nhóm MSM hiện nay?

GS.TS Trịnh Quân Huấn: Có thể thấy, tỷ lệ lây nhiễm HIV trong cộng đồng có xu hướng gia tăng nhanh ở nhóm quan hệ tình dục, trong đó có quan hệ tình dục đồng giới, đặc biệt quan hệ đồng giới nam với nhiều diễn biến phức tạp.

Theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế trong công tác phòng, chống HIV/AIDS của Liên Hợp Quốc thì MSM đang là nhóm có nguy cơ lây nhiễm HIV rất cao. Trong các nước thuộc khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, Trung Quốc ước tính nguy cơ HIV dương tính trong nhóm MSM cao 45 lần so với dân số nói chung, Lào có thể chiếm tới 75% tổng số các trường hợp nhiễm mới HIV trong một nghiên cứu gần đây và Việt Nam cũng là nước đang có chiều hướng gia tăng tỷ lệ lây nhiễm HIV trong nhóm MSM.

Quan hệ tình dục trong nhóm MSM là quan hệ qua hậu môn, do không phải lối quan hệ tự nhiên nên nguy cơ rách hậu môn gây nhiễm trùng, lây truyền HIV và các bệnh có hại cho sức khỏe. Hiện nay, tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS trong nhóm MSM tại các tỉnh phía Nam, miền Trung và miền Bắc lên đến khoảng 20%, đó là chưa kể đến số đông MSM chưa được quản lý và tiếp cận với các chương trình giảm thiểu lây nhiễm HIV tại các tỉnh, thành.

Nhóm MSM thường có lối sống khép kín và che dấu hành vi tình dục do sợ bị cộng đồng, xã hội kỳ thi. Theo giáo sư, cần phải đưa ra những giải pháp gì để giảm kỳ thị trong nhóm MSM?

GS.TS Trịnh Quân Huấn: Giống như chúng ta đã triển khai những biện pháp chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV, chúng ta cũng nên triển khai những biện pháp chống kỳ thị cho nhóm này. Việc quan hệ tình dục đồng giới không được mọi người chấp nhận sẽ khiến MSM giấu giếm mối quan hệ. Chính điều này đã làm gia tăng mức độ nghiêm trọng và tiềm ẩn rất cao nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục mà đặc biệt là HIV cho cộng đồng.

Để xã hội có cái nhìn thân thiện hơn, không kỳ thị và phân biệt đối xử với nhóm MSM, giới truyền thông nên đưa thông tin, cập nhật phổ biến nhiều hơn nữa về nhóm này. Việc cập nhập phổ biến giáo dục sức khỏe cho nhóm MSM trên các phương tiện thông tin đại chúng kiến thức về phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS nhằm nâng cao nhận thức cho cộng đồng cũng như nhóm MSM cần đẩy mạnh hơn.

Trong thời gian khoảng 5 hoặc 10 năm nữa, khi các thông tin về MSM đã được chấp nhận thì việc các cơ quan lập pháp đưa ra các quy định, chính sách cụ thể cho nhóm MSM sẽ dễ được cộng đồng chấp nhận hơn.

Thưa Giáo sư, trước thực trạng tỷ lệ lây nhiễm HIV trong nhóm MSM ngày càng gia tăng, ngành Y tế đang đưa ra những giải pháp gì để giải quyết vấn đề này?

GS.TS Trịnh Quân Huấn: Bộ Y tế hiện đang gấp rút xây dựng kế hoạch chi tiết nhằm giảm tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS trong nhóm MSM trong thời gian tới. Ngoài công tác về truyền thông, Bộ Y tế sẽ chú trọng thực hiện công tác giảm thiểu, can thiệp giảm hại như thay đổi hành vi trong nhóm MSM, tăng cường việc sử dụng bao cao su, bơm kim tiêm sạch cho các đối tượng có nguy cơ cao trong nhóm này.

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương, tỉnh, thành trên toàn quốc xây dựng kế hoạch thực hiện việc giám sát, theo dõi, lên bản đồ các nhóm đối tượng hiện nay đang hoạt động tại địa phương để đánh giá số người có hành động tình dục đồng giới, từ đó đưa ra những giải pháp cụ thể để thay đổi hành vi trong nhóm này

Bên cạnh đó, Bộ sẽ tiến hành thay đổi hành vi của các cơ quan quản lý, đặc biệt là chính quyền các cấp, để họ hiểu MSM tồn tại tự nhiên giống như mại dâm, không thể cấm và giải quyết ngay trong thời gian 1 hoặc 2 năm được mà phải thực hiện những biện pháp giảm thiểu. Toàn xã hội cũng cần quan tâm đúng mức đối với nhóm MSM vì đây là một mảng tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm HIV rất cao mà từ trước đến nay chưa thực sự được sự quan tâm, vào cuộc của các cấp, các ngành nhằm thực hiện tốt chương trình mục tiêu Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS.

Được biết trong năm 2012, Dự án phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam do Ngân Hàng Thế giới và Cơ quan phát triển quốc tế Anh tài trợ đã triển khai Chương trình can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV cho nhóm MSM và đã được kết quả rất đáng ghi nhận, xin Giáo sư cho biết kế hoạch cần triển khai trong năm tiếp theo?

GS.TS Trịnh Quân Huấn: Theo số liệu thống kê của dự án thì ước tính quần thể MSM ở 23 tỉnh là 28.475, dự kiến triển khai các chương trình can thiệp tại 16 tỉnh với khoảng 20.847 MSM. Trong năm 2012, Chương trình can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV cho nhóm MSM đã được triển khai và đẩy mạnh tại 11 tỉnh, thành phố. Sau khi tiến hành đánh giá nhanh nhóm quần thể MSM, Dự án đã tổ chức mạng lưới giáo dục viên đồng đẳng và triển khai một số hoạt động can thiệp dự phòng cho nhóm MSM tại Hà Nội, Thừa Thiên Huế, Bình Thuận, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Nai, Tây Ninh, Hậu Giang, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Đồng Tháp và Kiên Giang. 6 tỉnh khác như Bắc Giang, Nam Định, Nghệ An, Hà Tĩnh, Tiền Giang và Cao Bằng cũng đã hoàn thành đánh giá nhanh trong năm và chuẩn bị triển khai hoạt động can thiệp trong năm 2013.

Trong thời gian tới, Dự án sẽ tập trung đẩy mạnh các chương trình can thiệp giảm tác hại và dự phòng lây nhiễm HIV trong nhóm MSM. Theo kế hoạch, mục tiêu đặt ra cho hoạt động này, cụ thể: tăng tỷ lệ MSM tiếp cận các chương trình dự phòng lây nhiễm HIV lên 40% vào năm 2015 và 70% vào năm 2020; tăng tỷ lệ MSM sử dụng bao cao su trong lần quan hệ tình dục đường hậu môn gần đây nhất với bạn tình nam lên 80% vào năm 2015 và 90% vào năm 2020; tăng tỷ lệ nam giới bán dâm làm xét nghiệm HIV và nhận kết quả trong 12 tháng qua lên 50% vào năm 2015 và 80% vào năm 2020; đặc biệt phấn đấu giảm tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm MSM xuống 15% vào năm 2015 và duy trì tỷ lệ này đến năm 2020.

Dự kiến, Chương trình can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV cho nhóm MSM của dự án sẽ kết thúc vào cuối tháng 12/2013, vì ngân sách hạn hẹp nên sẽ không mở rộng các tỉnh, thành khác. Dự án sẽ tập trung vào việc duy trì tính bền vững, đồng thời xây dựng kế hoạch gồm lập bản đồ, danh sách, can thiệp, xây dựng các câu lạc bộ, tăng cường cấp phát bao cao su, thay đổi hành vi.

Sau khi kết thúc dự án sẽ phối hợp với Cục phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế để bàn giao lại kinh nghiệm đã thực hiện và tiếp tục thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia của Bộ Y tế cho tất cả 63 tỉnh, thành.