Trang Chủ Tin tức Vụ 24 người phơi nhiễm HIV do cấp cứu người nhiễm HIV...

Vụ 24 người phơi nhiễm HIV do cấp cứu người nhiễm HIV bị tai nạn đã được xử lý như thế nào?

64
0

Đồng loạt trong ngày 02/7/2017, hàng loạt báo chí đưa tin về vụ tai nạn giao thông tại địa phận xã Đắk Hring, huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum do 2 xe đâm nhau. Trong số các nạn nhân tử vong có một người nhiễm HIV và tình trạng nhiễm HIV của nạn nhân này chỉ được biết sau khi cứu nạn và cấp cứu và 17 cán bộ y tế và 07 người dân tham gia có tiếp xúc trực tiếp với máu của nạn nhân.

Nhiều bạn đọc rất hoang mang và lo lắng cho những cán bộ y tế và người dân tham gia cứu nạn trên, Chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn TS.Bs Hoàng Đình Cảnh, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS về một số câu hỏi liên quan đến vụ tai nạn này.

Câu hỏi: Thưa TS Hoàng Đình Cảnh, thông tin về vụ tai tai nạn giao thông tại tỉnh Kon Tum. Trong số các nạn nhân tử vong có một người nhiễm HIV và tình trạng nhiễm HIV của nạn nhân này chỉ được biết sau khi cứu nạn và cấp cứu và 17 cán bộ y tế và 07 người dân tham gia có tiếp xúc trực tiếp với máu nạn nhân. Cục Phòng, chống HIV/AIDS có biết thông tin này?

Trả lời: Cục Phòng, chống HIV/AIDS thường xuyên theo dõi thông tin trên báo chí, do vậy khi thông tin đầu tiên được đăng tải trên facebook của một bạn và sau đó một số báo thông tin về việc này chúng tôi cũng đã chủ động điện thoại cho Sở y tế và Giám đốc Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Kon Tum. Đúng như báo chí thông tin, vụ tai nạn giao thông tại địa phận xã Đắk Hring, huyện Đắk Hà, tỉnh Kon Tum do 2 xe khách đâm nhau. Theo thông tin ban đầu, vụ tai nạn làm 1 người chết tại chỗ và nhiều người khác bị thương, trong đó có 11 trường hợp bị thương nặng đã được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kon Tum cấp cứu. Nạn nhân tử vong sau đó được xác định đã nhiễm HIV, tuy nhiên tình trạng nhiễm HIV của nạn nhân này chỉ được biết sau khi đã hoàn thành việc cứu nạn, vận chuyển và cấp cứu nạn nhân, có 17 cán bộ y tế và 07 người dân có tiếp xúc trực tiếp nạn nhân.

Câu hỏi: Vậy Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế có chỉ đạo gì về việc này?

Trả lời: Cục Phòng, chống HIV/AIDS đã yêu cầu Sở Y tế Kon Tum hướng dẫn các cơ sở y tế tiến hành tư vấn, xét nghiệm sàng lọc và cấp miễn phí thuốc ARV để điều trị phơi nhiễm HIV ngay cho những người có liên quan đến ca cấp cứu người nhiễm HIV theo qui định, kể cả người dân tham gia cấp cứu trong vụ tai nạn này. Cục cũng yêu cầu Sở Y tế hướng dẫn việc tiệt trùng, xử lý, mai táng người nhiễm và các vật dụng liên quan theo qui định; Tổ chức thăm hỏi, động viên những người dân và các cán bộ y tế đã tích cực tham gia cấp cứu người bị nạn; Tổ chức tuyên truyền về dự phòng phơi nhiễm HIV; Cung cấp thông tin chính thức cho các cơ quan thông tin đại chúng. Cục Phòng, chống HIV/AIDS cũng yêu cầu Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Kon Tum có báo cáo cụ thể về trưởng hợp này và đến nay Cục cũng đã nhận được báo cáo của Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Kon Tum.

Câu hỏi: Trước phản ánh của một người dân tham gia cấp cứu bị phơi nhiễm HIV là nếu họ muốn dùng thuốc ARV để dự phòng, phải trả tiền, ông có ý kiến gì về vấn đề này?

Trả lời: Theo quy định tại Quyết định số 265/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ qui định về chế độ đối với người bị phơi nhiễm do tai nạn rủi ro nghề nghiệp thì thuốc ARV dùng điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV chỉ được cấp miễn phí cho những người bị phơi nhiễm do nghề nghiệp như cán bộ y tế, cán bộ lực lượng vũ trang, tổ công tác cai nghiện… bị phơi nhiễm khi đang làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, trường hợp này là trường hợp đặc biệt, có 7 người dân tích cực tham gia cấp cứu người bị nạn đã bị phơi nhiễm HIV, do vậy, Cục Phòng, chống HIV/AIDS đã chỉ đạo Sở Y tế Kon Tum tiến hành cấp miễn phí thuốc ARV để điều trị dự phòng cho cán bộ y tế và cả 07 người dân tham gia cấp cứu và có tiếp xúc trực tiếp với máu của nạn nhân này.

Đến nay, tất cả 17 cán bộ Y tế và 07 người dân bị phơi nhiễm HIV khi tham gia cấp cứu nạn nhân đã được tư vấn, xét nghiệm sàng lọc HIV và cấp thuốc ARV để điều trị dự phòng sau phơi nhiễm kịp thời.

Câu hỏi: Theo thông tin ban đầu, nạn nhân tử vong nhiễm HIV mới điều trị ARV từ tháng 5 vừa rồi. Ông đánh giá nguy cơ bị phơi nhiễm trong trường hợp này ở mức độ nào?

Trả lời: Theo báo cáo của Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh Kon Tum thì nạn nhân này đã điều trị ARV nhiều năm rồi. Về mặt khoa học, khi người nhiễm HIV đã được điều trị ARV từ 6 tháng trở lên thì nồng độ vi rút HIV trong máu ở mức rất thấp (dưới ngưỡng ức chế) nên khả năng lây truyền sang những người khác rất thấp. Mặt khác 24 người này lại được điều trị dự phòng phơi nhiễm ngay, Do vậy hy vọng những người tiếp xúc trực tiếp với máu nạn nhân này sẽ không ai nhiễm HIV.

Câu hỏi: Trong 24 người, đợt uống sớm nhất là trưa 1/7, muộn nhất là trưa 2/7. Vụ tai nạn xảy ra trưa 30/6, theo ông việc cho uống thuốc ARV như vậy đã kịp thời? 

Trả lời: Theo hướng dẫn của Bộ Y tế về quản lý, điều trị và chăm sóc HIV/AIDS ban hành kèm theo Quyết định số 3047/QĐ-BYT ngày 22/7/2015 của Bộ trưởng Bộ y tế, việc điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV nên thực hiện càng sớm càng tốt, tối ưu nhất trong vòng 72 giờ.  Như vậy cả 24 bệnh nhân này đều được điều trị ARV trong vòng 48 giờ đầu sau phơi nhiễm. Đây là thời gian tối ưu mà Bộ Y tế đã khuyến cáo.

Câu hỏi: 24 trường hợp này sẽ uống thuốc trong thời gian bao lâu và theo dõi như thế nào? Khi nào có thể khẳng định họ hoàn toàn an toàn?

Trả lời: Việc điều trị dự phòng sau phơi nhiễm HIV kéo dài liên tục trong thời gian 28 ngày tức 4 tuần. Trong thời gian này, họ cần được tư vấn để theo dõi về tác dụng phụ có thể có của thuốc ARV. Không nên ngừng điều trị khi có tác dụng phụ nhẹ và thoáng qua. Nếu có các tác dụng phụ nặng cần đến các cơ sở y tế ngay.

Những người đang điều trị cũng được tư vấn hỗ trợ tâm lý nếu cần, tư vấn tuân thủ điều trị.

Việc xét nghiệm HIV sẽ được làm lại sau 3 tháng theo quy định tại Quyết định số 3047/QĐ-BYT ngày 22/7/2015 của Bộ trưởng Bộ y tế.

Cũng cần lưu ý rằng, mặc dù nguy cơ có thể thấp nhưng những người bị phơi nhiễm chưa loại trừ khả năng đã nhiễm HIV, do vậy họ không được cho máu, sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục và nếu là phụ nữ đang nuôi con nhỏ thì không cho con bú cho đến khi loại trừ được tình trạng nhiễm HIV. Sau 3 tháng xét nghiệm lại nếu âm tính với HIV thì có thể khẳng định chắc chắn là họ không nhiễm HIV.

Câu hỏi: Những trường hợp này có cần thiết phải nghỉ ở nhà hay vẫn đi làm bình thường?

Trả lời: Theo quy định tại Quyết định số 265/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ qui định về chế độ đối với người bị phơi nhiễm do tai nạn rủi ro nghề nghiệp, những người bị phơi nhiễm HIV do rủi ro nghề nghiệp được nghỉ việc 20 ngày hưởng nguyên lương và phụ cấp để điều trị dự phòng.

Hiện nay các thuốc ARV được lựa chọn điều trị là khá an toàn với người sử dụng và  cũng rất ít tác dụng phụ. Tuy vậy một số người mới uống có thể có cảm giác mệt mỏi, triệu chứng này sẽ nhanh qua. Do vậy nếu những người dùng thuốc mà khỏe mạnh, họ có thể đi làm bình thường nếu muốn. Những trường hợp có phản ứng phụ của thuốc như dị ứng, mệt mỏi nhiều cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và có thể đổi phác đồ điều trị.

BP